Aklın Işığında Manevi Yasayı Aramak

Göğün gri bir çizgiyle ufku ikiye ayırdığı erken saatlerde insanın içinden yükselen ince sızı kendini belli eder. Tamamen açıklanamayan fakat derinden hissedilen bir çağrı gibi ortaya çıkar. Kimi zaman bir yaprağın titremesinde yankılanır, kimi zaman zihnin diplerinde ağır bir taş gibi durur. Varoluşun dokusunda saklı düzen ile insani kuralların değişken yansımaları arasında sıkışan insan, kendi iç titreyişini çoğu kez gizleyemez. Zamanın katmanlarına yerleşmiş tabii ilke ile her esintide yön değiştiren geçici hüküm arasındaki fark, insanın yön arayışında en belirgin sınırı oluşturur.

Karanlıkla çevrili bilinmezlik insanı daima tedirgin eder. Gözle görülmeyen bir duvar gibi çevresini sarar, ardında hem çekici hem de ürkütücü bir boşluk bırakır. Bu boşluk, kişiye hazır kabulleri fısıldar. Sorgulamadan uyum sağlamayı, iç sıkıntısını bastırmak için otoritenin gölgesine sığınmayı. Sığınılan her gölge, bir süre sonra huzursuzluğa dönüşür. Bastırılan korku, zamanla sessiz bir ağrı hâline gelir. Ağrı da iç dünyada ağır bir bulanıklık yaratır.

Aklın ışığı tam da ağrının arasından sızar. İnce bir yarık gibi önce dar bir açıklık oluşturur, ardından genişleyerek evrenin derin ritmini görünür hâle getirir. Ritme kulak veren kişi, dış baskıların ağırlığından uzaklaşır. İtaat kavramı bile başka bir anlam kazanır. Mecburiyetin gölgesi yerine kavrayışın aydınlığına doğru yönelir. İrade, kuyumcu terazisi gibi hassas bir dengeye kavuşur. Tercihlerin ağırlığı farkındalığın ışığında tartılır.

Manevi arayış da tam burada başlar. Korkuya dayanan bağlılık, karanlıkta ilerlemeye çalışan bir yolcunun hâline benzer. Adımlar tereddütle atılır, yön bulanıktır. Oysa manevi kavrayış göğün ve yerin nasıl bir bütün oluşturduğunu sezmekten doğar. Evrenin ritmiyle insanın iç ritmi birbirine değdiği anda anlam kendini hissettirir. İç dünyada saklı duran kıvılcım bir tohumun içinde saklı potansiyel gibi uyanmayı bekler. Sezgi ile akıl aynı noktada birleştiğinde yol giderek belirginleşir.

Ruhun beklediği iyileşme dışarıdan gelmez. İç karanlık çözülmeye başladıkça yön de kendiliğinden ortaya çıkar. Yolculuk tek seferlik bir keşif değildir. Her adımda yeniden öğrenilen her durakta biraz daha derinleşen bir süreçtir. Maddi beklentiler anlamını yitirir. Eylemler iç uyumun doğal bir yansımasına dönüşür. Dışarıdan gelen baskının yerini içten doğan açıklık alır.

İnsani kurallar bir duvar gibi önümüze dikilse de hikmetin ışığı duvarların üzerinden süzülerek berrak bir farkındalık yaratır. Korkuya yaslanan dindarlık hesaplaşma ağırlığı taşırken, anlayışla beslenen dindarlık sabah serinliğinde alınan bir nefes gibi ferahlatır. Ferahlık, davranışlara yeni bir akış kazandırır. Anlam içten yükselen irfanla şekillenir. Akış, özgürlüğün en doğal hâlini oluşturur.

İnsan, içindeki akıntıyı duyabildiği anda yolculuğunun bitmediğini anlar. Her adım, önceki adımı aşan bir derinlik taşır. Geride kalan izler görünmese bile ruhun genişleyen ufkunda sessiz bir yankı bırakır. Yankı, yolun nereye vardığından ziyade, yürüyenin kim olduğunu hatırlatan en sakin rehber hâline gelir.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İki Menzil Arasında Bir Hafıza Yolculuğu

Bursa’nın ağırbaşlı, vakur ve Osmanlı’dan tevarüs eden sükûnetli gecelerinden birinde, ruhumun bir yarısını ulu çınarların gölgesinde bırakıp diğer yarısını Karadeniz’in hırçın ama bir o kadar da sığınılacak liman andıran kucağına, memleketime, Trabzon’a doğru yola çıkarken, zamanın üzerimde kurduğu baskıyı hissediyordum. Ramazan’ın kapı eşiğindeydik. Henüz mahyalar asılmamış, minarelerden davetkâr nida yükselmemişti ki, babaannemin vefat haberiyle sarsıldım. Dernekpazarı’nın dik yamaçlarına yaslanmış Akköse köyü, bir çınarını daha toprağa çağırmıştı. Bizim coğrafyamızda ölüm, köklere dönüşün, aslına rücu etmenin en somut, en yakıcı tecellisidir. Yol, insanın kendi iç dünyasında, hatıralarında ve büyük İslam tasavvurunda yaptığı bir kazı çalışmasıdır. Bursa’dan Trabzon’a uzanan uzun yol, benim için hayat ile memat arasındaki ince çizginin, geçmişten bugüne anılarımın, belki sırata gelmeden önce onun dünyevi bir provası gibiydi. Ramazan’ın bereketli iklimi Bursa’nın sokaklarına sinm...
Devamı

Kendi İçine Hicret Eden Okur

Bir şehre girerken tabelalara değil de, o şehrin sokaklarında yankılanan seslerin kökenine bakmaya başladığınızda asıl seyahat başlar. Çantamda sadece bir defter, bir kalem ve zihnimin dehlizlerinde saklı duran kadim merak duygusuyla yola çıktım. Bu kez menzilim coğrafi bir koordinat, bir enlem ya da boylam hattı üzerindeki bir nokta değildi. Dilin kılcal damarlarında, kelimelerin tozlu ama bir o kadar da parıltılı dehlizlerinde yürümeye niyet ettim. Anladım ki, dilini derinlemesine okuyan insan, aslında kendi zihnini ve bağlı olduğu medeniyetin köklerini okumaya başlıyor. Sabahın erken saatlerinde, henüz güneş ufuk çizgisinde turuncu bir yara gibi açılmadan önce, İnegöl Çarşısında bir sahaf dükkanının önünde buldum kendimi. Ahşap kapının gıcırtısı, sanki yüzyılların tozunu üzerimden silkelemem gerektiğini hatırlatan bir ses gibiydi. İçerisi eski kâğıt kokusuyla doluydu. O koku, yaşanmışlıkların, hayallerin ve kaybolmuş zamanların ruhuma sinen bir buhuruydu. Masanın üzerine bırakılmış ...
Devamı

Kendimi Kaybettiğim Yirmi Kubbe

Bir sabah vaktiydi, rüzgâr dar sokaklardan çekilip giderken, ben kendimi yirmi kubbeli devasa sessizliğin avlusunda buldum. Kapı taşları insan ayak izinden oyulmuş, eşikler yüzyıllık bir yorgunluğu sırtlanmış. İçeri adım atar atmaz üzerime çöken nemli, tatlı koku… Tarihin nefesi diyorlar buna, ama ben biliyorum, o daha çok secdeye kapanmış alınların buhranı. Caminin üç kapısından birinden geçtim, hangisi olduğu mühim değil. Çünkü insan hakikate hangi kapıdan girerse girsin, sonunda aynı şadırvanın kenarında diz çöküyor. Somuncu Baba bu kapılardan çıkmış. O’nun elinden çıkan sadaka somunları bu taşlara sürtünmüş. İşçilerin yorgun avuçlarına ekmek verirken belki de farkında değildi ki bir gün birileri bu öyküyü anlatacak. Derler ki bir gün Hızır’ı tanımış, kolundan yakalamış. “Sen Hızır’sın, saklanma,” demiş. Ve ona bir şart koşmuş: Her gün buraya geleceksin. Hızır da kabul etmiş ama kendi şartını söylemiş: “Hangi vakit geleceğimi bilmeyeceksiniz.” Şimdi vav harfinin önünde her vakit ...
Devamı